مشخصات فولادها و آلیاژهای آن

فولادها در انواع و اقسام وجود دارند که در تهیه‌ی آنها از کربن استفاده می‌شود. ضمن اینکه ممکن است برای مصارف مختلف شکل و شمایل فولادها را تغییر دهند که برای این منظور می‌بایست درصدی از کربن تشکیل دهنده‌ی آن کاهش یا افزایش داده شود. از انواع فولاد می‌توان به فولاد ابزارهای سردکار، فولادهای بلبرینگ و همچنین فولاد ابزارهای گرم‌کار اشاره کرد. البته از لحاظ اکسیژن زدایی نیز این فلز را می‌توان به سه دسته‌ی آرام، نیمه آرام و ناآرام تقسیم‌بندی نمود.

در کنار این موارد فولادها از نظر شکل تولید به انواع مختلفی مانند مارتنزیتی، فریتی و پرلیتی دسته‌بندی می‌شوند. البته اگر بخواهیم از منظر شیمیایی نیز به انواع فولاد اشاره کنیم باید به مواردی همچون فولاد ساده‌ی کربنی، کم آلیاژ و پرآلیاژ اشاره کرد. حال در ادامه به مشخصات آلیاژهای فولاد خواهیم پرداخت.

 

مشخصات انواع فولادها و قیمت های آنها 

فولادهای ساده کربنی که از جمله فولادهایی است که به کرات مورد استفاده قرار می‌گیرد به موارد زیر دسته‌بندی می‌شود که هر کدام دارای مشخصات خاصی هستند که در ادامه به آنها اشاره خواهیم کرد:

فولاد کم کربن

همانطور که مشخص است برای تولید این نوع از فولاد به مقدار کمی از کربن نیاز است و بیشترین استفاده از آن در تولید لوله‌ و تیرآهن خواهد بود.

فولاد کربن متوسط 

فولادهای تهیه شده با درصد متوسط که از 0.3 تا 0.5 خواهند بود بیشتر در فلزات بکار گرفته می‌شود.

مشخصات پرکربن

این‌گونه از فولادها نیز درصدی حداکثر تا 7 دارند و بیشتر در تولیدات محصولاتی مانند مته و تیغ‌های برش کاربردی هستند.

فولادهای کم آلیاژ 

این‌ نوع از فولادها نیز با درصد کمی از عناصر مانند کلمبیم، تیتانیم و وانادیم تولید می‌شوند و با توجه به اینکه این‌گونه از آلیاژها از مقاومت خوبی برخوردار هستند اکثراً برای تولید قطعات باریک مورد استفاده قرار می‌گیرند.

فولاد پرآلیاژ 

این دسته از فولادها به فولاد زنگ نزن شهرت دارند و دارای زیرمجموعه‌های مختلفی نیز هستند که در ادامه به مهمترین آنها اشاره خواهیم کرد. گفتنی است که درصد کربن در فولاد پرآلیاژ حداقل 8 خواهد بود.

فولاد آلیاژ کروم‌دار 

معمولاً این دسته از فولادها از قابلیت ضد زنگ برخوردارند چرا که کروم این قابلیت را به فولاد اضافه می‌کند، در نتیجه با زیاد شدن مقاومت فولاد به خوبی می‌تواند از ساییدگی محصول جلوگیری کند. اگر فولادهایی با قابلیت تقویت شده و محکم می‌خواهید می‌توانید از این نوع فولاد بهره ببرید.

فولاد آلیاژ نیکل‌دار

در کنار کروم، نیکل نیز به خوبی می‌تواند فولاد را مستحکم کند. علاوه بر این باعث زیاد شدن قابلیت ارتجاعی، نیروعی کششی و سختی محصول نیز خواهد شد که این موضوع سبب می‌شود که فولاد تولید شده دیرتر آسیب ببیند. گفتنی است که این مدل از فولاد در اندازه‌های مختلفی وجود دارد.

فولاد آلیاژ مولیبدن‌دار

نقش مولیبدن در فولاد افزایش مقاومت کششی آن است. همچنین یک فولاد به راحتی نباید در برابر سایش کوتاه بیاید لذا استفاده از مولیبدن به خوبی می‌تواند فولادها را مستحکم کند. در حال حاضر این نوع از فولاد نیز در اندازه و قیمت‌های متفاوتی در بازار به فروش می‌رسد.

فولاد آلیاژ وانادیم‌دار

به جهت کنترل بزرگی دانه‌های یک فولاد از چنین آلیاژ فولادی استفاده می‌شود. ضمناً بکارگیری از این آلیاژ می‌تواند شکل و شمایل فولاد را نتیجه دهد. معمولاً از فولاد آلیاژ وانادیم‌دار برای تهیه محصولات لکوموتیو بهره گرفته می‌شود. همچنین سختی این آلیاژ نیز مثال‌زدنی است.

فولاد آلیاژ تنگستن‌دار

کاربرد تنگستن در فولاد می‌تواند به زیاد کردن بُرندگی آن کمک کند که اگر نیاز به محصولاتی برای مته یا قلم‌تراش باشد، بدون معطلی باید از چنین آلیاژی استفاده کند. البته در بعضی از آهن‌رباها نیز از این ماده بهره گرفته می‌شود تا خاصیت خود را به سادگی از دست ندهند.

فولاد آلیاژ کبالت‌دار

نباید در فولادها ذرات اوستنیت شکل بگیرد به همین دلیل باید در تولید فولاد از کبالت بهره گرفته شود. ضمناً در نظر گرفتن این ماده در فولاد آن را از حرارت‌های قرمز حفظ خواهد کرد. همراه بودن کبالت و تنگستن در بیشتر موارد در تولید فولادها امری طبیعی خواهد بود.

فولاد آلیاژ منگنزدار 

فولادها باید از درجه سختی مناسبی برخوردار باشند که منگنز به خوبی می‌تواند این کار را به سرانجام برساند. با این حال طریقه‌ی انجام این کار از اهمیت زیادی برخوردار است و نباید با سرعت بیش از اندازه‌ای اجرا شود چرا که احتمال بی‌ثباتی در فولاد وجود خواهد داشت.

 

ایندکسر